کارگروه آینده نگاری و مرجعیت علمی دانشگاه با رویکرد  Social Determinants of Health (SDH)
 
مأموریت ویژه دانشگاه علوم پزشکی قزوین

مقدمه:

نابرابری­های موجود بین کشورها و بین گروه­های اجتماعی تأثیر عمیقی بر سلامتی دارد. بنابراین حل مشکلات سلامتی در جوامع امکان­پذیر نخواهد بود مگر این­که نابرابری­های موجود از میان برداشته شود. در حال حاضر با وجود اقدامات انجام شده در زمینه ارتقای سلامت  هنوز این هدف محقق نشده است. نقش سیستم بهداشت و درمان در ارتقای سلامت حداکثر 25% است. عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت مانند تحصیلات، شغل، درآمد و بسیار بیشتر از عوامل بیولوژیک قادر به ایجاد بیماری در جوامع می­باشند به همین دلیل سازمان بهداشت جهانی بحث عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت را مد نظر قرار داد و کمیسیونی را نیز به همین عنوان تشکیل داد و هم اکنون چند کشور از جمله ایران در آن عضو هستند.
اگر چه تجربه موفق مراقبتهای بهداشتی اولیه در ایران و همچنین فعالیتهایی در زمینه کاهش نابرابری ها و توجه به آسیبهای اجتماعی مانند برنامه¬های گسترش بیمه سلامت، پروژه های شهر سالم، برنامه رابطین بهداشتی و همیاران سلامت، برنامه توانبخشی اجتماع محور و در زمینه ارتقای سلامت انجام شده است ولی با وجود آن هنوز تا برقراری و ارتقاء سلامت راه درازی در پیش است. علاوه بر همکاری و هماهنگیهای بین بخشی به منظور تامین و ارتقاء سلامت لازم است تا در دوره های آموزشی دانشجویان پزشکی و رشته های مرتبط با سلامت جامعه توجه بیشتری به عوامل اجتماعی موثر بر سلامت گردد. البته در حال حاضر از بین نزدیک به 60 دانشگاه و مؤسسات علوم پزشکی کشور هیچ دانشگاهی به طور مشخص در این زمینه تربیت دانشجو نداشته است و علاوه بر آن در هیچ دانشگاهی نیز مقوله عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت در متون درسی و آموزشی وارد نشده است و تنها به طور محدود در برنامه های کارآموزی و کارورزی بهداشت به آن پرداخته می شود. برای تحقق این امر متخصصین پزشکی اجتماعی می توانند به عنوان متولیان اصلی در نهادینه کردن عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت در برنامه های آموزش دانشجویان با همکاری سایر متخصصین فیلد سلامت انجام وظیفه نمایند. طبیعی است تحقق چنین امری بدون همکاری کامل فیلد سلامت و سایر فیلدهای مرتبط امکانپذیر نخواهد بود.
 برگزاری چهارمین اجلاس کمیسیونرهای عوامل اجتماعی تعیین کننده های سلامت در تهران و تحقیقات مرتبط انجام شده توسط مؤسسه ملی تحقیقات سلامت نشان از توجه به اهمیت عوامل اجتماعی در سلامت است.
 
تدوین برنامه­های تحول آموزش علوم پزشکی مرحله نوینی از طرح تحول نظام سلامت است که با نگاهی بنیادی به تعامل با اساتید و دانشجویان، می نگرد. تغییرات اساسی در چهره بیماری­های کشور خصوصا افزایش میزان بار بیماری­های غیرواگیر، ظهور فناوری­های نوین و پیشرفته تشخیصی و درمانی، تغییرات در هرم جمعیتی کشور و ... بازنگری در روند تربیت نیروی انسانی بخش سلامت را در راستای تحقق آموزش پاسخگو بیش از پیش ضروری می­سازد.
 سلامت در همه سیاست­ها، توسعه پایدار همکاری­های بین بخشی و مشارکت مردم تنها تعدای از رویکردهای عملی است و ضرورت دارد کلیه رده­های علمی و اجرایی از جمله اعضای هیأت علمی از این مبانی مطلع و آن­ها را به کار بگیرند. الگوهای مفیدی برای آموزش این مبانی در دنیا تجربه شده است و بهتر است با الهام از آن­ها در ایران نیز الگوی بومی طراحی گردد. معاونت آموزش دانشگاه علوم پزشکی قزوین به عنوان هسته اصلی طراحی و آموزش عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت و کاربست علمی آن برای اعضای هیأت علمی دانشگاه­های علوم پزشکی تعیین شده است. عضو هیأت علمی به عنوان ارائه کننده خدمات سلامت، محقق، آموزش دهنده دانشجویان و مروجان فرهنگ سلامت محوری در جامعه انجام وظیفه دارد و آشنایی آن­ها با عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت مداخلات پیشگیرانه را در جامعه گسترش می دهد و با استفاده از نتایج این طرح هر سه عملکرد آموزشی، پژوهشی و ترویجی آن­ها ارتقا می­یابد.
عضو هیأت علمی به عنوان ارائه کننده خدمات سلامت، محقق، آموزش دهنده دانشجویان و مروجان فرهنگ سلامت محوری در جامعه انجام وظیفه دارد و آشنایی آن­ها با عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت مداخلات پیشگیرانه را در جامعه گسترش می دهد و با استفاده از نتایج این طرح هر سه عملکرد آموزشی، پژوهشی و ترویجی آن­ها ارتقا می­یابد.الگوهای مفیدی برای آموزش این مبانی در دنیا تجربه شده است و بهتر است با الهام از آن­ها در ایران نیز الگوی بومی طراحی گردد. هدف از ارائه این فرایند این است که نظامی طراحی گردد که باعث ایجاد حساسیت و انگیزش در اعضای هیأت علمی بر اساس عوامل اجتماعی سلامت گردد.
 
هدف کلی:
- طراحی و استقرار  نظام ایجاد حساسیت و انگیزش اعضای هیأت علمی، کارشناسان، دانشجویان ... دانشگاه­های علوم پزشکی بر مبنای عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت
 
- اهداف ویژه/ اختصاصی:
- تعیین تجربیات برتر در زمینه انتقال مبانی و کاربست علمی عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت
- تعیین نیازهای آموزشی اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی در زمینه عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت بر اساس تحلیل وظایف و نظرات اساتید صاحب­نظر
- تدوین بسته استاندارد آموزشی کارگاهی
- استقرار بسته نهایی از مجرای برگزاری  کارگاه مختص اعضای هیأت علمی، کارشناسان و دانشجویان ... دانشگاه علوم پزشکی قزوین
- ایجاد حساسیت و انگیزه در اعضای هیأت علمی در زمینه عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت
- ایجاد حساسیت و انگیزه در کارشناسان دانشگاه در زمینه عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت
-ایجاد حساسیت و انگیزه در دانشجویان دانشگاه در زمینه عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت
 
 

فعالیتها:

1- طراحی و استقرار نظام شناسایی و ارزیابی نیازهای آموزشی مبتنی بر نیازهای جامعه (بار بیماری­ها و ریسک فاکتورها)، فناوری­های مرتبط با پیشگیری، تشخیص و درمان در حوزه سلامت (مداخلات سلامت(
2-  بازنگری و تدوین برنامه­های آموزشی کوریکولوم­ها در راستای پاسخ­گویی به نیازهای جامعه، فناوری­های تشخیصی و درمانی و مرزهای دانش (مرجعیت علمی) به تفکیک رشته و مقطع تحصیلی

3-  طراحی نظام ایجاد حساسیت و انگیزشی مناسب برای سیاستگذاران، ذینفعان، اساتید، دانشجویان، ارائه کنندگان خدمات به منظور تحقق هر چه بهتر پاسخ­گویی به نیازهای واقعی جامعه و توجه به تعیین کننده­های اجتماعی سلامت (SDH)

4-  طراحی و استقرار نظام برنامه­ریزی و مدیریت تربیت نیروی انسانی علوم پزشکی
 

اعضای کارگروه:
1. دکتر سونیا اویسی: مدیر مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی                                             


2. مهندس نوروزعلی عزیزخانی: مشاور رئیس دانشگاه و مسئول دبیرخانه سیاستگذاری سلامت                 


3. دکتر امیر پاکپور حاجی آقا: قائم مقام مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت                              



4. دکتر روح اله کلهر: عضو هیأت علمی دانشکده بهداشت                                                                



5. دکتر سولماز فرخ زاد: کارشناس مسؤول گروه بیماری­های غیرواگیر معاونت بهداشتی                         




6. نسیم شاه قبادیان: کارشناس مرکز مطالعات                                                                               
 
مسئول کارگروه: دکتر سونیا اویسی
متخصص بهداشت مادر و کودک
دانشیار و عضو هیات علمی دانشکده پزشکی
پست الکترونیکی: edc@qums.ac.ir

 شماره تماس: داخلی : 2502، مستقیم: 02833340153
 
 
 
 
کارشناس کارگروه: نسیم شاه قبادیان
کارشناس بهداشت محیط
پست الکترونیکی: edc@qums.ac.ir
شماره تماس: داخلی: 2533 ، مستقیم: 02833340153
بازديدها
تعداد بازديد اين صفحه: 68
تعداد بازديد کنندگان سايت: 53277422 تعداد بازديد زيرپورتال: 2420071 اين زيرپورتال امروز: 849 سایت در امروز: 9952 اين صفحه امروز: 1